Opony do wózków widłowych w chłodni i mroźni – jak dobrać?

W chłodni i mroźni opony wózka trzeba dobierać do temperatury pracy, rodzaju posadzki, konstrukcji koła i warunków przejazdu między strefami. Największym błędem jest założenie, że każdy pełny lub niebrudzący bieżnik automatycznie nadaje się do pracy w niskiej temperaturze. Producent opony powinien wyraźnie dopuszczać dany produkt do cold storage albo freezer applications.

Równie ważna jest sama posadzka. HSE opisuje przypadek chłodni, w której wilgotne powietrze przedostające się przez niesprawne drzwi powodowało narastanie lodu na podłodze i wypadki poślizgowe. Opona może poprawić trakcję, ale nie zastąpi kontroli lodu, kondensacji i stanu nawierzchni.

Dlaczego chłodnia jest trudnym środowiskiem dla opon?

Problemem nie jest tylko niska temperatura. W praktyce nakładają się na siebie cztery czynniki: zimna mieszanka opony, gładka posadzka, wilgoć lub lód oraz częste przejazdy między strefami o różnej temperaturze. W takich warunkach opona dobrana do zwykłej hali może zachowywać się inaczej niż zakłada operator.

• Niska temperatura zmienia sztywność wielu elastomerów, dlatego trzeba stosować produkt z deklaracją producenta dla cold storage.
• Kondensacja i lód zmniejszają przyczepność niezależnie od typu opony.
• Gładka posadzka ogranicza możliwości agresywnego bieżnika, dlatego ważna jest mieszanka i powierzchnia kontaktu.
• Przejścia między strefami mogą sprzyjać powstawaniu wilgoci i oblodzenia przy drzwiach oraz rampach.

Nie ma jednego „najlepszego” typu opony do mroźni

To jedna z najważniejszych korekt względem popularnych poradników. Nie można powiedzieć, że poliuretan jest z definicji zły w chłodni, a guma pełna zawsze najlepsza. Producenci oferują specjalistyczne produkty z różnych materiałów przeznaczone właśnie do cold storage.

Przykład daje Trelleborg. Mono-Thane Press-On jest poliuretanową oponą rekomendowaną przez producenta do centrów dystrybucyjnych z gładkimi podłogami oraz do chłodni i mroźni. Wersja o twardości 83 Durometer jest wskazana do gładkich nawierzchni, cold storage i obszarów produkcyjnych. Producent oferuje także wersje z nacięciami zwiększającymi trakcję na mokrej nawierzchni.

Drugi przykład to Permathane Press-On. Trelleborg opisuje tę rodzinę jako odporną na ekstremalne zimno. Wersja 80 Durometer jest najmiększą mieszanką w tej rodzinie i ma ograniczać drgania, natomiast twardsza wersja 95 Durometer zapewnia według producenta nawet 15% większą nośność. To pokazuje, że „twardsza” nie znaczy automatycznie „lepsza do chłodni”.

Opona pełna, press-on czy poliuretanowa?

Typ	Kiedy rozważyć?	Na co uważać?
Pełna elastyczna	wózki czołowe, praca z ryzykiem przebicia, mieszane zastosowanie hala/zewnątrz	producent powinien dopuszczać dany compound do niskiej temperatury
Press-on	wózki przeznaczone do tego systemu, gładkie posadzki, ciasne magazyny	wymaga właściwej obręczy i zgodności z konstrukcją wózka
Poliuretanowa	wybrane wózki magazynowe, gładkie posadzki, cold storage, jeśli producent tak deklaruje	nie każdy PU nadaje się do mroźni; trzeba sprawdzić konkretną mieszankę i nośność
Pneumatyczna	tam, gdzie wózek jest do niej przeznaczony i potrzebna jest większa amortyzacja	kontrola ciśnienia, ryzyko przebicia i zgodność z temperaturą pracy

Pełne porównanie konstrukcji znajdziesz w poradniku Jak dobrać opony do wózka widłowego?

Bieżnik i nacięcia mają znaczenie, ale nie działają jak kolce

Na wilgotnej lub okresowo mokrej posadzce dodatkowe krawędzie bieżnika mogą poprawić trakcję. Trelleborg w modelu PS1000 Traction stosuje głębokie klocki i radialne nacięcia, które producent opisuje jako rozwiązanie poprawiające trakcję w mokrych warunkach. Mono-Thane i Permathane są natomiast dostępne w wersjach z nacięciami dla zwiększenia przyczepności na mokrej powierzchni.

To nie oznacza, że taki bieżnik „rozwiązuje” problem lodu. Jeśli na podłodze pojawia się warstwa lodu, priorytetem powinno być usunięcie przyczyny oblodzenia i samego lodu. HSE wskazuje m.in. sprawne drzwi, ograniczanie dopływu wilgotnego powietrza i kontrolę wilgotności jako działania ograniczające problem w cold store.

Non-marking nie oznacza automatycznie „do chłodni”

Non-marking oznacza przede wszystkim mieszankę ograniczającą pozostawianie ciemnych śladów na podłodze. Nie jest to osobna klasa „zimowa” i nie jest ogólnym wymogiem HACCP dla każdej chłodni.

Co więcej, trzeba sprawdzić przewodnictwo elektryczne. Continental ostrzega, że jego standardowe opony non-marking są nieprzewodzące i przy ich użyciu zaleca dodatkowe rozwiązania uziemiające w pojeździe. Dlatego zamiana czarnej opony na non-marking powinna uwzględniać wymagania elektryczne konkretnego zakładu i wózka.

Jakie konkrety sprawdzić w karcie technicznej?

1. Deklarowane zastosowanie: czy producent wymienia cold storage, freezer albo extreme cold.
2. Typ i twardość mieszanki: np. Mono-Thane 83 Durometer jest wskazany przez producenta do cold storage.
3. Nośność: dla konkretnego rozmiaru i pozycji koła, nie tylko ogólna wartość dla rodziny produktu.
4. Rodzaj bieżnika: smooth, traction albo siped, zależnie od posadzki.
5. Non-marking: jeśli jest wymagany ze względu na czystość lub posadzkę.
6. Przewodnictwo: szczególnie przy mieszankach non-marking.
7. Obręcz i system montażu: pełna elastyczna, press-on i poliuretan nie są dowolnie zamienne.

Przykład doboru: gładka posadzka i praca w freezerze

Załóżmy, że wózek pracuje wyłącznie wewnątrz, na bardzo gładkiej posadzce i regularnie wjeżdża do strefy mroźniczej. Zamiast zaczynać od pytania „guma czy poliuretan?”, warto zacząć od listy produktów, które producent wprost dopuszcza do cold storage.

W takim zastosowaniu Trelleborg wymienia Mono-Thane 83 Durometer jako produkt do gładkich podłóg i cold storage. Jeśli warunki są wilgotne, można dodatkowo sprawdzić wariant z nacięciami. Alternatywnie Permathane 80 Durometer jest miękką mieszanką non-marking, którą producent opisuje jako odporną na ekstremalne zimno. Ostateczny wybór zależy jednak od nośności, koła i dokumentacji wózka.

Kiedy problemem nie jest opona, tylko posadzka?

Jeżeli w przejściach, przy drzwiach lub rampach regularnie tworzy się lód, sama zmiana opon może tylko zamaskować problem. HSE opisuje przypadek zakładu mroźniczego, w którym uszkodzone drzwi pozostawały otwarte, wilgotne powietrze dostawało się do chłodni i powodowało powstawanie lodu. Rozwiązaniem była zmiana systemu drzwi i ograniczenie napływu wilgoci.

Dlatego przy problemach z przyczepnością warto równolegle sprawdzić stan drzwi i kurtyn, odwodnienie, miejsca kondensacji, procedurę usuwania lodu, prędkości przejazdu oraz czystość posadzki.

Czego nie warto robić

• nie wybieraj opony tylko dlatego, że jest biała lub szara,
• nie zakładaj, że każda pełna opona nadaje się do mroźni,
• nie skreślaj poliuretanu jako materiału, jeśli producent ma wersję do cold storage,
• nie opieraj wyboru na samej twardości Shore bez danych producenta i pełnej specyfikacji,
• nie porównuj modeli na podstawie nieudokumentowanych „współczynników tarcia na lodzie”,
• nie próbuj kompensować oblodzonej posadzki samym doborem bieżnika.

Checklista zakupu opon do chłodni lub mroźni

1. Sprawdź dokładny model wózka, rozmiar koła i dopuszczony system opony.
2. Poproś o kartę techniczną konkretnego modelu opony.
3. Potwierdź, że producent dopuszcza produkt do cold storage/freezer.
4. Sprawdź nośność dla rzeczywistego zastosowania.
5. Dopasuj gładki, trakcyjny albo nacinany bieżnik do stanu posadzki.
6. Jeśli potrzebujesz non-marking, sprawdź również przewodnictwo i wymagania dotyczące uziemienia.
7. Przed wdrożeniem na całą flotę przetestuj oponę na kilku wózkach w rzeczywistym cyklu pracy.
8. Równolegle usuń przyczyny kondensacji i oblodzenia posadzki.

Najczęstsze pytania

Czy opony poliuretanowe nadają się do mroźni?

Tak, jeśli konkretny produkt został do tego zaprojektowany. Trelleborg wskazuje Mono-Thane i Permathane Press-On jako rozwiązania do cold storage, a Permathane opisuje dodatkowo jako odporny na ekstremalne zimno.

Czy non-marking jest obowiązkowy w chłodni spożywczej?

Nie ma ogólnej zasady, że każda chłodnia spożywcza musi używać opon non-marking. Taki wymóg może wynikać ze standardu zakładowego, wymagań higienicznych, posadzki albo procesu produkcyjnego.

Czy bardziej miękka opona zawsze ma lepszą przyczepność?

Nie. Twardość mieszanki jest tylko jednym parametrem. Liczą się również materiał, bieżnik, nacięcia, obciążenie, temperatura, prędkość oraz stan podłoża.

Źródła

• Trelleborg Mono-Thane Press-On – zastosowanie w cold storage, 83 Durometer i warianty siped.
• Trelleborg Permathane Press-On – odporność na ekstremalne zimno i dostępne twardości mieszanek.
• Trelleborg PS1000 – wariant trakcyjny z nacięciami do mokrych warunków.
• Continental – Safety and Handling Advices for Solid Tires – uwaga o przewodnictwie opon non-marking i uziemieniu pojazdu.
• HSE – Ice build up in cold store – przykład oblodzenia powodowanego przez napływ wilgotnego powietrza.