Balansowanie kół, częściej nazywane wyważaniem, polega na wyrównaniu rozkładu masy całego koła, czyli felgi i zamontowanej na niej opony. Serwisant umieszcza koło na wyważarce, lokalizuje cięższe i lżejsze miejsca, a następnie mocuje niewielkie ciężarki kompensacyjne.
Dlaczego koło wymaga wyważenia?
Nawet nowa opona i prosta felga nie mają idealnie równomiernego rozkładu masy. Przy małej prędkości niewielka różnica może pozostać niezauważalna. Wraz ze wzrostem prędkości siły działające na obracające się koło rosną, dlatego niewyważenie zaczyna powodować drgania.
Równowagę może pogorszyć między innymi utrata ciężarka, uderzenie w dziurę, skrzywienie felgi, nierównomierne zużycie opony albo przesunięcie opony względem obręczy. Samo wyważenie nie naprawi jednak każdej z tych usterek. Jeśli problemem jest uszkodzona felga, opona lub zawieszenie, potrzebna będzie dodatkowa diagnostyka.
Objawy niewyważonych kół
- drgania kierownicy, fotela albo podłogi, pojawiające się przy określonej prędkości,
- nierównomierne lub przyspieszone zużycie bieżnika,
- pogorszenie komfortu jazdy i nietypowy hałas,
- powracające wibracje po zmianie opon lub uderzeniu w przeszkodę.
Nie ma jednego zakresu prędkości, który potwierdza niewyważenie. Miejsce i intensywność drgań zależą od koła, samochodu oraz wielkości odchylenia. Podobne objawy mogą powodować także krzywe felgi, uszkodzenia opon, luzy w zawieszeniu, problem z hamulcami lub niewłaściwa geometria kół.
Kiedy należy wyważyć koła?
- po założeniu opony na felgę,
- po naprawie opony lub zdjęciu jej z obręczy,
- gdy pojawią się wibracje podczas jazdy,
- po mocnym uderzeniu w dziurę lub krawężnik,
- gdy odpadł ciężarek wyważający,
- podczas sezonowej wymiany, jeśli serwis stwierdzi odchylenie.
Jeżeli zmieniasz całe komplety kół, opony nie są zdejmowane z felg. Mimo to warto okresowo sprawdzić wyważenie, zwłaszcza gdy pojawiły się drgania albo koła długo leżały w przechowalni. Nie trzeba natomiast wykonywać zabiegu według sztywnego przebiegu, jeśli producent pojazdu nie podaje takiego wymagania i nie ma żadnych objawów.
Jak wygląda wyważanie?
Koło trafia na wyważarkę, która obraca je i mierzy wielkość oraz położenie niewyważenia. Urządzenie wskazuje serwisantowi, gdzie zamocować ciężarki i jaką powinny mieć masę. Po ich założeniu pomiar wykonuje się ponownie.
W samochodach osobowych najczęściej stosuje się wyważanie dynamiczne, uwzględniające odchylenia po obu stronach koła. Jeśli zwykłe wyważenie nie usuwa drgań, serwis może sprawdzić bicie felgi i opony albo wykonać test pod obciążeniem, który pomaga wykryć nierównomierną sztywność ogumienia.
Wyważanie a geometria kół
To dwie różne usługi. Wyważanie koryguje rozkład masy obracającego się koła. Geometria dotyczy kątów ustawienia kół względem siebie i nadwozia. Drgania częściej wskazują na problem z kołem, natomiast ściąganie auta i nierówne ścieranie jednej krawędzi bieżnika mogą sugerować nieprawidłową geometrię.
Najczęstsze pytania
Czy ciężarki na feldze oznaczają jej uszkodzenie?
Nie. Niewielkie różnice masy są normalne także w nowych kołach. Niepokoić powinny dopiero bardzo duże wartości, widoczne bicie albo problem, którego nie da się skorygować.
Czy niewyważone koła niszczą opony?
Długotrwała jazda może sprzyjać nierównemu zużyciu opon i dodatkowo obciążać elementy zawieszenia. Wibracji nie warto więc ignorować.
Źródła
Zobacz również
Geometria zawieszenia
Sprawdź, jak ustawienie kół wpływa na prowadzenie i zużycie opon.
Rotacja opon
Dowiedz się, kiedy i według jakiego schematu przekładać koła.
Bieżnik opony
Zobacz, jak ocenić stan części opony stykającej się z drogą.