ABS (Anti-lock Braking System)

ABS nie pozwala kołom całkowicie się zablokować podczas ostrego hamowania. Dzięki temu kierowca może jednocześnie mocno hamować i próbować ominąć przeszkodę. Bez ABS zablokowane przednie koła ślizgają się po nawierzchni, a obracanie kierownicy niewiele wtedy zmienia.

System nie gwarantuje najkrótszej drogi hamowania w każdej sytuacji. Jego głównym zadaniem jest zachowanie sterowności i stabilności samochodu, gdy kierowca musi nagle użyć pełnej siły hamulców.

Co właściwie robi ABS?

Przy każdym kole znajduje się czujnik mierzący prędkość obrotową. Jeżeli jedno z kół gwałtownie zwalnia i jest bliskie zablokowania, sterownik na moment zmniejsza ciśnienie płynu hamulcowego przy tym kole. Chwilę później ponownie je zwiększa. Cały cykl powtarza się wiele razy w ciągu sekundy.

W praktyce kierowca nie musi analizować pracy czujników, pompy i zaworów. Wystarczy wiedzieć, że ABS sam reguluje ciśnienie znacznie szybciej, niż człowiek byłby w stanie robić to pedałem hamulca. Stara technika pulsacyjnego naciskania hamulca nie jest więc potrzebna w samochodzie ze sprawnym ABS.

Jak hamować awaryjnie?

Jeżeli przed samochodem nagle pojawi się przeszkoda, pedał hamulca trzeba wcisnąć szybko i zdecydowanie. Następnie należy utrzymać mocny nacisk. Nie odpuszczamy tylko dlatego, że pedał zaczyna drżeć lub pulsować.

Wibracje pod stopą i charakterystyczny terkot nie oznaczają awarii. Zwykle właśnie w ten sposób kierowca odczuwa pracę układu. W tym samym czasie powinien patrzeć tam, gdzie chce skierować samochód. Jeśli obok przeszkody jest wolne miejsce, działający ABS pozwala hamować i omijać ją jednocześnie.

• Wciśnij hamulec szybko i mocno.
• Nie pompuj pedału i nie zmniejszaj nacisku z powodu pulsowania.
• Patrz na bezpieczny tor przejazdu, a nie na przeszkodę.
• Jeżeli musisz ominąć zagrożenie, wykonaj zdecydowany, ale płynny ruch kierownicą.

Niektóre samochody mają dodatkowo system wspomagania nagłego hamowania. Może on rozpoznać awaryjne naciśnięcie pedału i szybciej zbudować pełne ciśnienie w układzie. Szczegóły zależą od modelu, dlatego warto zajrzeć do jego instrukcji.

Czy ABS zawsze skraca drogę hamowania?

Na suchym i mokrym asfalcie ABS zwykle pomaga skutecznie wykorzystać dostępną przyczepność. Nie należy jednak wyciągać z tego wniosku, że w każdych warunkach zatrzyma samochód szybciej.

Na luźnym żwirze, piasku lub głębokim śniegu koło zablokowane może zgarniać przed sobą materiał i tworzyć niewielki klin. Samochód bez ABS bywa wtedy w stanie zatrzymać się na krótszym odcinku, ale kierowca traci możliwość skutecznego omijania przeszkody. Układ wybiera sterowność zamiast dopuszczenia do pełnego zablokowania kół.

ABS nie zrekompensuje też zbyt dużej prędkości. Na drogę hamowania nadal wpływają opony, stan nawierzchni, obciążenie samochodu i sprawność hamulców. Więcej na ten temat wyjaśniają hasła droga hamowania oraz przyczepność opony.

Co oznacza kontrolka ABS?

Po uruchomieniu zapłonu kontrolka ABS zapala się na kilka sekund. To normalny autotest. Powinna zgasnąć po sprawdzeniu systemu. Jeżeli świeci stale albo pojawia się podczas jazdy, układ wykrył usterkę.

Samochód zazwyczaj nadal ma podstawowe hamulce, ale funkcja zapobiegająca blokowaniu kół może nie działać. Należy jechać ostrożnie i możliwie szybko zlecić diagnostykę. Gdy razem z kontrolką ABS świeci się czerwone ostrzeżenie układu hamulcowego, sytuacja może być poważniejsza. Najbezpieczniej zatrzymać auto w odpowiednim miejscu i sprawdzić zalecenia producenta.

Dlaczego stan opon nadal ma znaczenie?

ABS potrafi jedynie wykorzystać przyczepność, którą zapewniają opony. Nie jest w stanie jej stworzyć. Zużyty bieżnik na mokrej drodze, niewłaściwe ciśnienie albo ogumienie niedopasowane do temperatury sprawiają, że granica przyczepności pojawia się wcześniej.

Dlatego sprawny system w samochodzie na słabych oponach może dać gorszy wynik niż ten sam układ współpracujący z dobrym ogumieniem. ABS pomaga zachować kontrolę, ale ostatecznie to niewielka powierzchnia styku opon z drogą musi przenieść siłę hamowania i skrętu.

Najczęstsze pytania

Czy podczas działania ABS można skręcać?

Tak, i jest to jedna z jego najważniejszych zalet. Samochód zachowuje możliwość zmiany kierunku podczas mocnego hamowania. Manewr nadal musi jednak mieścić się w granicach przyczepności opon.

Czy pedał hamulca trzeba pompować?

Nie. W aucie ze sprawnym ABS należy utrzymać mocny nacisk na pedał. Szybkim zmniejszaniem i zwiększaniem ciśnienia zajmuje się sam system.

Czy ABS działa przy każdym hamowaniu?

Nie. Podczas spokojnego zwalniania pozostaje w gotowości. Włącza się dopiero wtedy, gdy wykryje, że przynajmniej jedno koło może się zablokować.

Źródła

• LINK4: Na czym polega hamowanie awaryjne?
• The Highway Code, reguła 120 dotycząca ABS, źródło uzupełniające