Elastomery to polimery, które mogą znacznie się odkształcać i wracać do poprzedniego kształtu. W oponach ich rolę pełnią kauczuki. To dzięki nim guma ugina się pod obciążeniem, zamiast zachowywać jak sztywny materiał.
Jakie kauczuki trafiają do opony?
Stosuje się kauczuk naturalny oraz kauczuki syntetyczne, między innymi butadienowo-styrenowy (SBR) i polibutadienowy (BR). Producent dobiera je do zadania danej części opony. Bieżnik, bok i warstwa wewnętrzna pracują w innych warunkach, dlatego nie muszą mieć takiej samej mieszanki.
Elastomer to dopiero początek mieszanki
Gotowa guma zawiera także napełniacze, na przykład sadzę lub krzemionkę, oraz dodatki ułatwiające przetwarzanie i ograniczające starzenie. Podczas wulkanizacji powstaje sieć połączeń między łańcuchami polimerów. W ten sposób mieszanka uzyskuje właściwości potrzebne w gotowej oponie.
Nie można więc ocenić przyczepności opony tylko po informacji, że zawiera SBR albo krzemionkę. Znaczenie mają proporcje składników, sposób ich połączenia i cała konstrukcja. Taki skrót w opisie produktu nie zastępuje testu konkretnego modelu.
Dlaczego guma nagrzewa się podczas jazdy?
Przy każdym obrocie fragment opony ugina się w miejscu kontaktu z drogą, a następnie odzyskuje kształt. Nie oddaje przy tym całej energii zużytej na odkształcenie. Część zamienia się w ciepło. Te straty, związane z histerezą materiału, są jednym ze źródeł oporów toczenia.
Właściwości gumy zależą również od temperatury. Nie ma jednak jednej temperatury, przy której wszystkie mieszanki zmieniają zachowanie w identyczny sposób. Opony letnie i zimowe projektuje się do różnych warunków, uwzględniając zarówno mieszankę, jak i bieżnik.
Co z tego wynika dla kierowcy?
Dobieraj opony do samochodu i warunków jazdy. Porównuj wyniki badań oraz etykiety, a nie samą listę składników. Kontroluj także stan gumy: pęknięcia, wybrzuszenia czy inne uszkodzenia wymagają oceny w serwisie. Wysoki bieżnik nie jest jedynym warunkiem dalszego użytkowania.
Najczęstsze pytania
Czy elastomer i guma oznaczają to samo?
Niezupełnie. Elastomer to rodzaj materiału polimerowego. Guma oponiarska jest gotową mieszanką opartą na kauczukach, z dodatkami i po wulkanizacji.
Czy bardziej miękka guma zawsze lepiej trzyma?
Nie. Zachowanie opony zależy także od temperatury, nawierzchni, konstrukcji i sposobu obciążenia.
Źródła
Continental Polska: elementy opony i skład mieszanek
Synthos: kauczuki stosowane w wyrobach gumowych
Zobacz również
Bieżnik opony
Jak pracuje część opony stykająca się z drogą.
Fazy toczenia opony
Co dzieje się z oponą podczas jednego obrotu.
Czas eksploatacji opony
Jak oceniać stan ogumienia w miarę użytkowania.