Aquaplaning/Hydroplaning

Aquaplaning, nazywany też hydroplaningiem, pojawia się wtedy, gdy opona nie nadąża z odprowadzaniem wody i traci kontakt z jezdnią. Samochód zaczyna ślizgać się po cienkiej warstwie wody, a reakcja na skręt kierownicy, hamowanie i przyspieszanie wyraźnie słabnie. Zjawisko może dotyczyć jednego koła, kilku kół albo całego pojazdu.

Jak dochodzi do aquaplaningu?

Rowki bieżnika mają usuwać wodę spod opony. Gdy wody jest dużo albo samochód jedzie zbyt szybko jak na panujące warunki, przed oponą tworzy się klin wodny. Nacisk opony nie wystarcza wtedy, aby przebić warstwę wody i utrzymać pełny kontakt z asfaltem.

Nie ma jednej prędkości, przy której aquaplaning występuje zawsze. Ryzyko zależy jednocześnie od głębokości wody, prędkości, stanu nawierzchni, konstrukcji i zużycia opon, ich szerokości, ciśnienia oraz obciążenia samochodu.

Co zwiększa ryzyko utraty przyczepności?

• Zbyt duża prędkość. Im szybciej obraca się koło, tym mniej czasu ma bieżnik na usunięcie wody.
• Głęboka woda i koleiny. Kałuże zalegające w zagłębieniach jezdni mogą zaskoczyć nawet na pozornie prostym odcinku.
• Zużyty bieżnik. Wraz ze spadkiem głębokości bieżnika maleje objętość rowków odprowadzających wodę. Prawne minimum 1,6 mm nie oznacza, że opona zachowuje osiągi nowego ogumienia na mokrej drodze.
• Nieprawidłowe ciśnienie. Zbyt niskie lub zbyt wysokie ciśnienie zmienia kształt powierzchni styku opony z jezdnią.
• Niewłaściwy stan opon. Uszkodzenia, nierównomierne zużycie i źle dobrane ogumienie dodatkowo ograniczają margines bezpieczeństwa.

Jak rozpoznać aquaplaning?

Kierownica może nagle stać się lekka, samochód przestaje reagować tak jak zwykle, a obroty silnika chwilowo rosną. Przy aquaplaningu na przedniej osi auto zwykle słabiej skręca. Utrata przyczepności tylnej osi może z kolei wywołać zarzucenie tyłu. To drugie zjawisko opisujemy szerzej w haśle aquaplaning boczny.

Co zrobić, gdy samochód wpadnie w aquaplaning?

1. Zachowaj spokój i patrz w kierunku, w którym chcesz jechać.
2. Delikatnie zdejmij nogę z gazu. Unikaj gwałtownego hamowania i przyspieszania.
3. Trzymaj kierownicę stabilnie. Nie wykonuj nagłych ani dużych ruchów.
4. Poczekaj, aż opony odzyskają kontakt z nawierzchnią, a następnie łagodnie skoryguj tor jazdy.

Jeśli sytuacja wymaga hamowania awaryjnego, zachowanie auta zależy między innymi od prędkości, przyczepności poszczególnych kół i działania systemów bezpieczeństwa. Najważniejsze jest unikanie nerwowych reakcji. ABS, ESP i napęd na cztery koła pomagają kontrolować samochód, ale nie potrafią przywrócić przyczepności oponie, która unosi się na wodzie.

Jak ograniczyć ryzyko?

Na mokrej drodze warto przede wszystkim zwolnić i zwiększyć odstęp. Omijaj głębokie koleiny oraz kałuże, jeśli możesz zrobić to bez gwałtownego manewru. Regularnie sprawdzaj ciśnienie i stan wszystkich czterech opon. Bieżnik powinien mieć odpowiednią głębokość na całej szerokości, bez wyraźnie bardziej zużytych miejsc.

Znaczenie ma również konstrukcja bieżnika. Szerokie rowki obwodowe i kanały poprzeczne ułatwiają usuwanie wody, ale żadna opona nie daje pełnej ochrony przed aquaplaningiem. Nawet nowe ogumienie może stracić kontakt z jezdnią, jeśli prędkość jest zbyt wysoka, a warstwa wody głęboka.

Najczęstsze pytania

Czy aquaplaning występuje tylko podczas ulewy?

Nie. Wystarczy lokalna kałuża albo woda zgromadzona w koleinie. Po intensywnym deszczu takie miejsca mogą utrzymywać się dłużej niż na pozostałej części drogi.

Czy nowe opony wykluczają aquaplaning?

Nie. Dobry bieżnik pomaga odprowadzać wodę i zwiększa margines bezpieczeństwa, ale nie usuwa ryzyka całkowicie.

Czy szersza opona jest bardziej podatna na aquaplaning?

Szerokość ma znaczenie, ale nie można oceniać ryzyka wyłącznie na jej podstawie. Liczą się też konstrukcja bieżnika, głębokość rowków, ciśnienie, prędkość i ilość wody.

Źródła

• Polski Związek Przemysłu Oponiarskiego, Aquaplaning: czym jest i jak mu zapobiegać
• Nokian Tyres, wpływ głębokości bieżnika na aquaplaning
• Michelin Polska, kontrola zużycia bieżnika opon